ملا محمد مهدى بن على نقى شريف
156
زاد المسافرين ( فارسى )
نمايند به اين دستور : عنب الثعلب ، بيخ كاسنى ، پوست بيخ رازيانه ، اكليل الملك ، بابونه ، سنامكى ، تخم خطمى ، خبازى ، اصل السوس از هريك ، دو مثقال ؛ عناب و سپستان از هريك ، بيست دانه ؛ ترنجبين سه مثقال ؛ مغز فلوس ، نه مثقال ؛ شكر سفيد ، نه مثقال ؛ آب بزرك و برگ چغندر ، پيالهاى ، روغن بادام ، سه مثقال ؛ نمك طعام ، دو مثقال ؛ اجزاء را جوشانيده و صاف نموده فلوس را در آن شيره كشيده پنج حصه نمايد و با روغن بادام عمل نمايد و يك روز در ميان حقنه نمايد و در روز حقنه قى نبايد كرد و دواى روز حقنه صبح ، سكنجبين با شيرهء رازيانه و تخم كرفس با منضج مذكور بدهند و در آخر روز ، فادزهر معدنى و مرواريد و گل داغستان از هريك ، شش نخود با آب سيب و به بدهند و بعد از نوبهء دوم گاه باشد كه مثروديطوس يا ترياق فاروق هركدام باشد به قدر دو دانگ تا نيم مثقال توان داد . و صاحب خلاصة التجارب تجويز كرده فادزهر حيوانى نيز بدهند و غذا در اين تب ، مرغ بچه و خروس بچه را كباب كرده ، آب آن را بدهند و در كتب طبّية ماء الشعير با قند و نان يا شربت قند كه غذاى صاحب اين تب است ذكر كردهاند . فقير ، نان دو آتشه با آب انارين دادهام و بسيار نفع كرده و زردهء تخم مرغ و ترپلو با خروس بچه و مرغ بچه نيز مىتوان داد . اما آنچه سبب آن صفرا باشد ، شيخ الرئيس مىگويد كه اين ماده خالى از سميت نيست ؛ لهذا علاجش از نوع اول اصعب است ، بلكه قابل علاج نيست و علامتش اين است كه نوبهء اين بدتر از نوبه غب است و هرروزه نيست . و علامت ديگر ، آنكه عارض نمىشود در صاحبان مزاج حار يابس و اينكه در اول مرض در صورت و بدن ، نهايت لاغرى به هم مىرسد و اكثر اين است كه روز چهارم مىكشد . بههرحال علاج اين است كه حقنهاى كه در محرقه مذكور